Visa nhân lực chất lượng cao (HSP) ở Nhật: Cách tính 70-80 điểm xin Vĩnh trú sau 1-3 năm

Đạt 70 điểm HSP được xin Vĩnh trú ở Nhật sau 3 năm, đạt 80 điểm chỉ cần 1 năm dù đang giữ visa Kỹ sư. Xem bảng tính điểm chính thức từ Cục XNC ISA.
Thông thường để xin Vĩnh trú (永住許可) tại Nhật Bản, người lao động nước ngoài phải ở Nhật liên tục từ 10 năm trở lên (trong đó ít nhất 5 năm đi làm chính thức). Nhưng với chế độ tính điểm Nhân lực chất lượng cao (高度専門職 – Highly Skilled Professional / HSP) của Cục Quản lý Xuất nhập cảnh và Lưu trú (ISA), bạn chỉ cần 3 năm nếu đạt từ 70 điểm, hoặc 1 năm nếu đạt từ 80 điểm nha 😊.
Mà sướng một cái là bạn không nhất thiết phải đổi sang thẻ visa HSP trước mới được hưởng mốc 1 năm hay 3 năm này. Dưới đây là cách tính điểm và điểm mấu chốt nhiều người hay hiểu nhầm.
1. Mốc 70 điểm (3 năm) & 80 điểm (1 năm): Không cần đổi visa vẫn xin được
Cục Quản lý Xuất nhập cảnh Nhật Bản công nhận hai con đường nộp hồ sơ Vĩnh trú rút gọn:

- Đạt từ 70 điểm trở lên (rút ngắn còn 3 năm): Nếu bạn đã giữ visa HSP với mức từ 70 điểm trở lên trong 3 năm liên tục, hoặc đang giữ visa lao động thường (như Kỹ sư / Nhân văn / Quốc tế – 技術・人文知識・国際業務) nhưng chứng minh được tại thời điểm nộp đơn và cả thời điểm cách đó đúng 3 năm bạn đều đạt từ 70 điểm trở lên (diện gọi nôm na là みなし高度人材).
- Đạt từ 80 điểm trở lên (rút ngắn còn 1 năm): Nếu bạn giữ visa HSP 1 năm liên tục với từ 80 điểm, hoặc giữ visa lao động thường nhưng chứng minh được tại thời điểm nộp đơn và cả thời điểm cách đó đúng 1 năm bạn đều đạt từ 80 điểm trở lên.
Chính vì quy tắc みなし高度人材 này, rất nhiều kỹ sư IT, nhân viên văn phòng người Việt ở Nhật không cần làm thủ tục đổi sang visa HSP, cứ giữ nguyên visa Kỹ sư để dễ nhảy việc mà vẫn nộp thẳng hồ sơ Vĩnh trú sau 1 hoặc 3 năm khi đủ điểm.
2. Cách cộng điểm phổ biến cho người đi làm (nhóm Chuyên môn – Kỹ thuật)
Bảng điểm của ISA chia 3 nhóm gồm Nghiên cứu học thuật (1-i), Chuyên môn kỹ thuật (1-ro, nhóm đông người Việt làm công ty Nhật nhất) và Quản lý kinh doanh (1-ha). Các hạng mục cộng điểm chính gồm:

- Bằng cấp (Học lực): Tiến sĩ 30 điểm, Thạc sĩ 20 điểm, Đại học 10 điểm (lấy bằng cao nhất, có thêm điểm thưởng nếu tốt nghiệp đại học/cao học tại Nhật +10 điểm).
- Kinh nghiệm làm việc thực tế: Từ 3 năm trở lên +5 điểm, từ 5 năm +10 điểm, từ 7 năm +15 điểm, từ 10 năm trở lên +20 điểm.
- Thu nhập năm dự kiến (年収): Cộng từ 10 đến 40 điểm tùy khung tuổi và mức lương (càng trẻ mức thu nhập yêu cầu để được cộng điểm càng nhẹ; ví dụ người dưới 30 tuổi dễ được cộng điểm hơn nhóm 40 tuổi trở lên ở cùng mức lương).
- Độ tuổi: Dưới 30 tuổi +15 điểm, 30–34 tuổi +10 điểm, 35–39 tuổi +5 điểm.
- Điểm cộng chứng chỉ tiếng Nhật & trường ưu tiên: Đỗ JLPT N1 (hoặc 480 điểm BJT) được +15 điểm cực kỳ giá trị; đỗ JLPT N2 được +10 điểm (lưu ý không cộng dồn nếu đã nhận +10 điểm tốt nghiệp đại học tại Nhật ở cùng mục ngoại ngữ hay học vấn, bạn nhớ xem kỹ chú thích bảng điểm của ISA). Tốt nghiệp các trường đại học nằm trong danh sách chỉ định của Bộ Tư pháp Nhật cũng được cộng +10 điểm.
Ví dụ thực tế một kỹ sư 28 tuổi (+15), bằng Đại học Việt Nam (+10), có 5 năm kinh nghiệm (+10), có bằng JLPT N1 (+15), thu nhập năm đạt ngưỡng được +20 điểm: tổng vừa tròn 70 điểm để đi theo lộ trình 3 năm, và nếu thêm bằng Thạc sĩ hoặc lương cao hơn sẽ chạm mốc 80 điểm (lộ trình 1 năm).
3. Cân nhắc trước khi đổi sang visa HSP và lưu ý chứng minh quá khứ
Trước khi nộp hồ sơ đổi thẳng sang visa HSP hay nộp Vĩnh trú diện điểm cao, bạn chú ý 3 điểm sau:

- Visa HSP bị gắn cứng với tên công ty bảo lãnh: Khác với visa Kỹ sư thông thường, thẻ HSP loại 1 có ghi đích danh tên công ty tiếp nhận. Nếu bạn chuyển việc sang công ty khác, bạn bắt buộc phải xin thay đổi tư cách lưu trú (在留資格変更) trước khi sang công ty mới làm việc, dù vẫn còn hạn thẻ 5 năm.
- Giấy tờ chứng minh mốc 1 năm hoặc 3 năm trước: Khi xin Vĩnh trú theo diện không đổi visa (みなし高度人材), bạn phải chuẩn bị đầy đủ bảng điểm cho cả hai mốc thời gian (hiện tại và 1 năm hoặc 3 năm trước), kèm giấy xác nhận thu nhập, giấy xác nhận công tác (在職証明書) cho kinh nghiệm và bản sao bằng cấp/chứng chỉ JLPT có ngày cấp trước mốc hồi tố.
- Vẫn phải đạt đủ điều kiện chung của Vĩnh trú: Ngoài điểm số và số năm ở Nhật, hồ sơ vẫn bị xét cực kỳ gắt về việc đóng đúng hạn 100% thuế cư trú, bảo hiểm y tế, lương hưu Nenkin, không vi phạm giao thông nặng và đang giữ thời hạn visa dài nhất (thường là 3 năm hoặc 5 năm).
Bạn thử tải bảng điểm Excel chính thức trên trang ISA về tự chấm thử xem mình đang ở mốc bao nhiêu điểm rồi lên kế hoạch thi N1 hoặc chuẩn bị hồ sơ từ sớm nha!
Nguồn tham khảo chính thức
Nội dung là chia sẻ kinh nghiệm cá nhân, không phải tư vấn tài chính hay pháp lý. Hãy kiểm lại quy định hiện hành trước khi quyết định.