[JPVP-17 – 01/11/2026] Cảnh báo cháy nổ pin sạc dự phòng trên tàu điện và cách vứt pin phồng đúng quy định ở Nhật

Kai: Cục pin sạc dự phòng bỏ trong balo đi tàu mỗi sáng nhìn nhỏ gọn vô hại vậy thôi, mà gần đây ở Nhật liên tiếp xảy ra mấy vụ bốc khói cháy rực ngay trên toa tàu JR làm cả tuyến phải dừng khẩn cấp đó Mina.

Mina: Đáng lo thiệt sự luôn Kai. Hôm nay tụi mình điểm qua các dấu hiệu nguy hiểm theo cảnh báo chính thức của Viện Công nghệ và Đánh giá Nhật Bản (NITE), cách bỏ pin sạc dự phòng cũ vô thùng tái chế JBRC và hướng xử lý riêng bắt buộc khi cục pin đã bị phồng vỏ theo quy định của Bộ Môi trường Nhật.

4 dấu hiệu phải ngưng xài ngay và hậu quả khi vứt pin vào túi rác sinh hoạt

Kai: Nhiều bạn dọn phòng thấy cục sạc dự phòng cũ hay cây quạt cầm tay mùa hè hư rồi cứ tiện tay quăng chung vô bịch rác cháy được hoặc rác không cháy được. Hậu quả ngoài thực tế nghiêm trọng cỡ nào vậy Mina?

Mina: Theo số liệu của Bộ Môi trường Nhật Bản, mỗi năm trên toàn quốc xảy ra hơn 10,000 vụ bốc khói và cháy nổ ngay bên trong xe ép rác và nhà máy xử lý rác, gây thiệt hại hàng tỉ yên. Khi bàn ép của xe rác nghiền biến dạng viên pin Lithium-ion lẫn trong túi rác, lõi pin đoản mạch phát nổ tức khắc giữa thùng rác đầy giấy nhựa.

Kai: Còn cục sạc mình đang xài hằng ngày thì có dấu hiệu nào báo hiệu phải ngưng sử dụng ngay lập tức?

Mina: Viện NITE nhấn mạnh 4 trường hợp cần ngưng xài liền: thứ nhất là vỏ pin hơi phồng cộm lên hoặc đặt lên mặt bàn phẳng thấy cập kênh; thứ hai là pin từng bị rớt đập mạnh xuống nền cứng ở sân ga hay mặt đường; thứ ba là hàng trôi nổi giá rẻ không in dấu chứng nhận an toàn điện PSE hình tròn hợp pháp tại Nhật kèm tên doanh nghiệp chịu trách nhiệm; thứ tư là thói quen cắm sạc nhét dưới gối chăn hoặc để sát máy sưởi mùa đông làm nhiệt tích tụ quá mức.

Phân biệt nơi nộp pin còn phẳng (thùng JBRC) và pin đã bị phồng vỏ

Kai: Giả sử cục pin sạc dự phòng cũ ở nhà chỉ bị chai pin thôi, vỏ ngoài vẫn phẳng phiu nguyên vẹn và có dấu PSE thì mình đem bỏ ở đâu cho đúng luật?

Mina: Với pin chưa bị phồng hay biến dạng của các hãng thành viên hiệp hội tái chế, bạn lấy băng keo cách điện dán kín các cổng cắm USB để chống chập điện, rồi đem thả miễn phí vô thùng thu gom màu vàng JBRC đặt tại các siêu thị điện máy lớn như Bic Camera, Yodobashi Camera, Yamada Denki, trung tâm Aeon hoặc văn phòng hành chính quận/thành phố (役所).

Kai: Còn trường hợp khó nhất là mở ngăn kéo ra thấy cục pin đã phồng toác cả mép vỏ nhựa lên rồi, đem ra siêu thị điện máy thì thùng vàng JBRC từ chối không nhận phải hông?

Mina: Đúng rồi, siêu thị điện máy không được nhận pin đã phồng vô thùng JBRC vì nguy cơ tự bốc cháy trong trung tâm thương mại. Khi pin đã phồng, bạn có 2 kênh xử lý an toàn. Kênh thứ nhất là tra trên website văn phòng hành chính quận/thành phố (役所) nơi bạn cư trú với cụm từ 膨張したモバイルバッテリー 処分: đa số địa phương hướng dẫn đem nộp trực tiếp tại quầy Văn phòng Vệ sinh môi trường Seiso Jimusho (清掃事務所) hoặc bỏ riêng vào rổ thu gom rác nguy hại (有害ごみ) có nhân viên giám sát. Kênh thứ hai, nếu cục sạc đó là của hãng Anker thì hệ thống cửa hàng Anker Store và chương trình thu hồi qua bưu điện của Anker tại Nhật nhận lại miễn phí cả những viên pin đã bị phồng.

Kai: Trong mấy ngày chờ đem đi nộp thì mình cất cục pin phồng ở nhà sao cho an toàn, và lỡ thấy pin xì khói trước mặt thì dập bằng cách nào?

Mina: Trong lúc chờ đem nộp, bạn đặt cục pin phồng vào hộp bánh bằng thiếc hoặc nồi kim loại để ở chỗ thoáng mát tránh xa rèm vải, giấy báo, và tuyệt đối không lấy vật nhọn châm chích vỏ pin. Còn nếu chẳng may thấy pin rít khói hay tóe lửa, Viện NITE hướng dẫn không phủ chăn mền lên vì phản ứng cháy Lithium-ion tự sinh nhiệt và oxy bên trong; cách đúng là lùi giữ khoảng cách tránh hít khói độc, dội thật nhiều nước lạnh liên tục để hạ nhiệt lõi pin rồi gọi ngay cứu hỏa 119.

---

Kai: Nghe xong tập này mấy bạn nhớ mở hộc tủ ở nhà kiểm tra lại hết đám sạc dự phòng cũ, quạt tích điện mùa hè với tai nghe không dây cũ một lượt cho yên tâm cả phòng trọ nha.

Mina: Phân loại đúng một cục pin nhỏ mà bảo vệ an toàn cho cả khu nhà và các chú công nhân thu gom rác luôn. Hẹn gặp lại các bạn ở tập tiếp theo nha!