Chương 2: Rèn thói quen suy nghĩ về công việc
Khi mới sinh con, mình thường có cảm giác mình không đủ thời gian cho công việc, nghĩ rằng mình bị tụt lại phía sau. Mà đúng là bị tụt lại phía sau thật. Những người vào công ty cùng thời điểm với mình đều nhanh chóng thăng chức trước mình. Mình sinh con hai lần, nghĩa là đã hai lần bị tụt lại, người ta đã vượt mình 2 chức. Chả hiểu sao khi đó cảm thấy “quê độ” và chua xót. Có thể lúc đó vừa sinh con nên tâm lý dễ bị áp lực.
Và thế là mình đã làm việc rất nhiều, ráng để bắt kịp tiến độ, và dĩ nhiên mình bị burnt out, bị kiệt quệ cả thể xác lẫn tinh thần. Dẫu biết rằng mình đang bị mất cân bằng, mình vẫn không thoát ra được. Tan làm về mình chỉ nghĩ về công việc, không đẩy ra khỏi đầu được. Thật ra lúc đó, có con nhỏ là một niềm an ủi rất lớn. Những khi mình thấy con cười, chơi giỡn với con, tự dưng lúc đó “quên bà nó” những áp lực ngoài kia. Kiểu như là não được độc chiếm bởi sự tồn tại của con, nên không có không gian và thời gian để suy nghĩ những cái tiêu cực khác. Điều này mình công nhận là một cái lợi rất lớn của việc có con. Chứ nhiều đồng nghiệp của mình vẫn còn phải dựa vào những đêm đi bar mượn rượu giải sầu để né tránh những mệt mỏi ở đời.
Dần dà mình tìm được một thói quen để cân bằng cuộc sống. Những suy nghĩ cảm xúc của mình về căn bản chỉ là một chuỗi phản ứng hóa học, và mình có thể chủ động giúp nó có những phản ứng hóa học tích cực hơn. Mình muốn chia sẻ những cách mình kích hoạt 4 hóc-môn tốt cho chúng ta. Ban đầu mình thực hiện một cách máy móc, dần dà mình đã thành công biến phương pháp thành thói quen sống và thật sự tận hưởng cuộc sống, cả gia đình lẫn công việc.
Đây là tóm tắt 4 hóc-môn, công dụng và phương pháp kích hoạt – sắp xếp theo thứ tự ưa thích của mình:
Dopamine: cho bạn động lực, sự hứng thú 🤩
🧠 Làm việc bạn thấy thú vị trước
Trong công việc, hãy bắt đầu bằng thứ bạn thích → dopamine tăng → dễ kéo theo các việc khó hơn.
🗃️ Dọn dẹp nhẹ: Một góc bàn sạch → cảm giác kiểm soát → dopamine tăng nhẹ.
📝 Take note: Não thích thấy tiến bộ mình hay viết những việc cần làm gửi tin nhắn cho bản thân, sang hôm sau giải quyết từng mục cảm giác rất thành công và nhìn thấy được tiến bộ của một ngày làm việc
🚶♀️➡️Đi bộ 10–15 phút giúp não tỉnh táo và tăng cảm giác hứng khởi.
Oxytocin: cho bạn tình cảm, sự ấm áp và kết nối 🥰
👶🏻🐶 Chơi với con nhỏ hoặc thú cưng:
Bẳn năng con người là yêu thương sinh vật nhỏ, nên chơi với con hoặc chỉ ngắm con ngủ cũng tạo cảm giác bình yên ấm áp. Tương tự với thú nuôi cũng sẽ cho bản cảm giác này.
🫶 Skinship – ôm chồng con, ôm bạn bè, nắm tay người yêu, vuốt ve, ôm ấp thú cưng đều sẽ mang lại oxytocin vô vàn, vừa tốt cho bạn vừa tốt cho cả đối phương
🍲 Ăn uống trong không khí ấm cúng
Không phải đồ ăn, mà là trải nghiệm: ăn cùng người thân, bạn bè, ăn cùng đồng nghiệp giải tỏa những buồn bực trong lòng
🤝 Tương tác xã hội tích cực: khi bắt đầu ngày làm việc mới hãy nói chuyện với người bạn thích, nhận lời khen, hoặc giúp ai đó → tăng sự gắn kết và niềm vui ở trong một tập thể, cộng đồng
Serotonin: sự hài lòng, bình tâm 😇
🏞️ Chạm vào thiên nhiên: đi công viên, đi cắm trại, đi leo núi ngắm nơi có màu xanh và có nước chảy -> tạo cảm giác bình yên và khi bước vào thiên nhiên rộng lớn hơn mình, tồn tại trước và sau khi mình bước vào đời cùng những áp lực đâu đâu, tự dưng thấy trân trọng cuộc sống, trân trọng những người xung quanh mình
🌞 Ra ánh sáng tự nhiên tốt nhất là vào buổi sáng giúp điều chỉnh nhịp sinh học và cải thiện tâm trạng.
🏂🏃🏻♀️➡️ Hoạt động thể thao – hãy chọn một vài môn đơn giản, không cần bạn phải giỏi, chỉ cần thi thoảng chơi sẽ cho bạn sự hài lòng từ những điều nhỏ nhặt trong cuộc sống
🎨 Làm một hoạt động sáng tạo như vẽ, chụp hình, làm vlog để lưu lại một khoảnh khắc mà bạn thích -> khi mình “flow” trong sáng tạo, serotonin sẽ tăng nhẹ
Endorphin: giảm đau và nhẹ nhõm 😮💨
😂 Cười thật đã – xem video hài trên mạng xã hội, hoặc xem phim có yếu tố hài hước, xem cùng bạn bè hoặc người yêu thì vừa tăng endorphin vừa tăng oxytocin
🧹Dọn nhà đơn giản 10 phút hoặc rửa chén: khi bạn trong một không gian gọn gàng, stress sẽ hạ xuống, đầu óc sẽ dễ chịu, và dọn nhà cũng là một bài tập thể dục nhẹ nhàng
🌿 5. Mùi hương dễ chịu
Tinh dầu cam, lavender, hoặc mùi bạn thích giúp cơ thể thư giãn và tăng endorphin nhẹ. Mình thích mùi dầu khuynh diệp Việt Nam, bạn sẽ thường ngửi thấy gần mình
💆♀️ Massage hoặc tắm nước ấm – Cảm giác thư giãn cơ thể → endorphin + serotonin cùng tăng.
Thực hiện những điều này như một thói quen, bạn sẽ
- Tâm trạng ổn định hơn (serotonin)
- Có động lực bắt đầu ngày mới (dopamine)
- Cảm giác ấm áp, kết nối (oxytocin)
- Thư giãn, cơ thể dễ chịu (endorphin)
Từ đó mà bớt áp lực công việc hơn, suy nghĩ tích cực hơn. Thay đổi nhỏ mà tác động lớn. Mình hay giả vờ than vãn công việc cho có tụ với chúng sanh chứ thật ra mình hay nhủ chồng rằng mình thật sự biết ơn công việc đã cho mình một cuộc sống tốt ở Nhật, cho con mình một tuổi thơ chu toàn, vui vẻ, hạnh phúc. Vì nói đi nói lại, tiền vẫn vô cùng quan trọng trong cuộc sống.
Một điều không kém phần quan trọng là bạn phải chọn công việc hạp với giai đoạn cuộc đời bạn. Vì nếu công việc thật sự tào lao quá, sếp thì ác, đồng nghiệp thì điêu, thì dẫu bạn có tự điều chỉnh và phát triển bản thân đến đâu thì cũng không thể nào chiến thắng nghịch cảnh. Mình đã từng làm cho công ty nhỏ và lớn và đây là 3 đúc kết giúp mình chọn việc phù hợp nhất với mình.
Thứ nhất: nên chọn công ty lớn. Vì sao? Là vì lỡ bạn có gây lộn, bất hòa với 1-2 người thì vẫn còn rất nhiều người khác để tương tác, hỗ trợ lẫn nhau, và thậm chí là kết bạn, đồng cam cộng khổ trong công việc. Chưa kể nếu bạn có nghỉ một thời gian (nghỉ đẻ, nghỉ chăm sóc gia đình, nghỉ phép về Việt Nam), khả năng lớn là công việc của bạn vẫn có thể được hỗ trợ và hoàn thành bởi đồng nghiệp chung team. Nếu là công ty nhỏ, công ty start up, công ty gia đình, người ta không có khả năng đưa một staff khác sang hỗ trợ phần việc của bạn, nên họ sẽ tuyển người thay thế bạn chẳng hạn. Hoặc là họ sẽ gây sức ép, không cho bạn nghỉ phép nhiều. Như mình hai lần nghỉ đẻ về vẫn có công việc, vẫn có con đường thăng tiến rõ ràng, chứ không phải vì mình là mẹ bỉm sữa đi làm mà bị đẩy cho công việc không có khả năng thăng tiến.
Thứ hai: bạn cần chọn sếp có thể đồng cảm cho bạn. Ví dụ sếp mình có con, mình cũng có con, nên sếp hiểu được nỗi khổ đi trễ về sớm, xin nghỉ phép thường xuyên để chăm con bệnh. Đồng cảm là yếu tố vô cùng quan trọng để thành công trong công việc. Mình từng thấy nhiều đồng nghiệp khác, dù là trong cùng một công ty với mình, nhưng làm việc với sếp độc thân, họ chỉ có thể thông cảm, chứ không tài nào đồng cảm với người đã có con. Vậy nên yêu cầu cũng sẽ khắc khe hơn.
Mình cũng thường xuyên kể việc nhà với sếp, nhất là những lúc khó khăn. Một là để xin lời khuyên, hai là để “tình người hóa” mối quan hệ công việc này. Chứ không với sếp mình chỉ là một con số trong sổ sách, một cái bu lông đinh ốc nhỏ bé trong guồng máy tư bản mà thôi.
Thứ ba: để thành công trong công việc, bạn cần một người bạn thân ở mỗi phòng ban. Và đây không phải một mối quan hệ giả tạo. Bạn cần thật lòng đi kết bạn với một ai đó. Người mà bạn sẽ sẵn sàng hỗ trợ khi họ cần và họ cũng sẽ hỗ trợ bạn khi thời điểm đến. Quay lại yếu tố số 1 là bạn nên làm ở công ty lớn, nhiều nhân viên. Một phòng ban nhiều người hẳn phải có một người có thể tâm đầu ý hợp với bạn. Và đôi khi sự giúp đỡ hỗ trợ nhau trong công việc nó không hề mang tính giao dịch, mà là một cú huých nhẹ có lợi cho tiếng tăm của mình. Giả dụ tên của mình xuất hiện trong một cuộc hội thoại nào đó với cấp trên của họ, họ có thể nói đỡ cho một lời hoặc nhận xét một lời hay ý đẹp. (Ví dụ như “ừ em biết bạn đó ở đội IT, bạn đó làm việc tốt lắm/nhanh lắm…” hoặc là “cái này gửi cho bạn đó hả, để em làm cho rồi đưa qua cho bạn ấy” – một công đôi việc, bạn vừa được gặp đồng nghiệp thân quen, vừa được ưu tiên giải quyết công việc nhanh chóng)
Trong công việc, sự tương tác với con người vô cùng quan trọng. Nó trau được khả năng giao tiếp, khả năng kiểm soát cảm xúc, khả năng nhìn nhận con người, và quan trọng hơn hết cho bạn kết nối và học hỏi. Tất cả những điều này không những giúp sự nghiệp của bạn phát triển mà còn giúp bạn trưởng thành hơn trong cuộc đời. Ngày trước mình tưởng mình yêu thích công việc cho bạn làm từ xa 100%, nhưng mình bị mất kết nối con người, mình hay gây gổ với người nhà hơn vì không đủ tương tác thoả mãn những nhu cầu cảm xúc khác. Ngoài tình yêu lứa đôi, tình yêu gia đình, cảm giác an yên khi về nhà, thật ra bạn còn có thể tận hưởng tình đồng chí, tình người, cảm giác thành tựu khi công việc thuận lợi, cảm giác tự hào khi được ngợi khen, được thăng chức, cảm giác tồn tại và hữu ích khi tập thể của bạn thành công, cảm giác trưởng thành khi bạn giúp đỡ người khác, khi bạn tha thứ một ai đã lầm lỗi với bạn, khi bạn nhận ra những áp lực công việc thật ra không hề đáng sợ và biến đó thành thử thách để dẫn đến thành công.
Mình không yêu công việc hơn gia đình, nhưng mình không phủ nhận giá trị lớn lao của công việc. Mình biết ơn giá trị tiền bạc, giá trị tinh thần, giá trị phát triển bản thân mà công việc mang lại. Thay đổi tư duy, góc nhìn và thái độ của mình đối với công việc đã giúp mình thật sự tận hưởng nó tốt hơn, đối đầu với stress trong công việc bình tâm hơn, có nhiều phương pháp sáng tạo hơn để giải quyết vấn đề, não mình đã dày dặn kinh nghiệm hơn để nhận ra nguy cơ trong công việc, hay nhận ra người có thể sẽ gây rắc rối cho mình nên có thể giảm thiểu nguy cơ tốt hơn.
Mình hy vọng dù bạn có con nhỏ hay không, những chia sẻ của mình về công việc có thể cho bạn một gợi ý nho nhỏ, một phương pháp làm việc chiến lược hơn để thành công hơn về phương diện tinh thần và tư duy đối với công việc.
Nếu bạn thấy series này của mình hữu ích, hãy ủng hộ mình kiếm thêm tiền tã sữa cho con qua PayPay dưới đây hoặc subscribe YouTube, TikTok và Instagram của mình.
PayPay số: 070-4367-9634
Click here: YouTube
Click here: TikTok
Click here: Instagram
Hãy đón xem chương tiếp theo với những Kế Hoạch Hành Động cho Sức Khỏe Tốt Hơn, Vóc Dáng Thon Gọn, Tinh Thần Minh Mẫn, Công Việc Suôn Sẻ, Cuộc Sống Bình An Cho Phụ Huynh Làm Việc Căng Thẳng 😘
